دکتر الهام اختری در گفت وگو با خبرنگار روابط عمومی دانشکده طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی ایران با تأکید بر اینکه سلامت بانوان یکی از ارکان اصلی سلامت جامعه و توسعه پایدار به شمار می‌رود، اظهار کرد: توجه به مقوله سلامت زنان تنها به معنای پیشگیری از ابتلا به بیماری‌ها نیست، بلکه دربرگیرنده ارتقای همه‌جانبه سلامت جسمی، روانی و اجتماعی است که باید در تمامی برهه‌های زندگی، از دوران نوجوانی تا سالمندی، مورد توجه ویژه قرار گیرد.

 

وی اصلاح سبک زندگی بر پایه سه مؤلفه بنیادین را مهم‌ترین راهکار ارتقای سلامت بانوان برشمرد و افزود: انجام منظم فعالیت‌های بدنی، پیروی از الگوی تغذیه سالم و بهره‌مندی از خواب شبانه کافی، سه رکن اساسی و اثربخش در این مسیر هستند.

 

الزام ۱۵۰ تا ۳۰۰ دقیقه فعالیت بدنی در هفته 

این متخصص طب ایرانی با استناد به راهنماها و توصیه‌های سازمان جهانی بهداشت تصریح کرد: افراد بزرگسال نیازمند انجام ۱۵۰ تا ۳۰۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط در طول هفته هستند؛ ورزش‌هایی نظیر پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری و تمرینات قدرتی که نقشی مستقیم در ارتقای سلامت سیستم قلب و عروق، تنظیم و کنترل فشار خون و قند خون، تثبیت سلامت استخوان‌ها و در نهایت کاهش ریسک ابتلا به بیماری‌های مزمن ایفا می‌کنند.

 

اختری با اشاره به شواهد علمی پیرامون اثرات روانی و جسمانی ورزش خاطرنشان کرد: فعالیت منظم بدنی ارتباط تنگاتنگی با کاهش نشانه‌های اضطراب، استرس و افسردگی و نیز ارتقای کیفیت خواب و زندگی دارد. از سوی دیگر، باید توجه داشت که پیاده‌روی سبب حفظ توده استخوانی می‌شود و ورزش‌های فانکشنال نیز مانع از تحلیل توده عضلانی می‌گردند؛ از این رو تلفیق این دو نوع تمرین برای حفظ تندرستی بانوان بسیار ضروری و ارزشمند است.

 

سبد غذایی پیشنهادی و ریزمغذی‌های ضروری 

عضو هیئت علمی دانشکده طب ایرانی درباره شاخص‌های تغذیه مناسب برای جامعه زنان بیان کرد: تنوع‌بخشی به رژیم غذایی از طریق گنجاندن میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، مغزها و پروتئین‌های حیوانی باکیفیت و همچنین مصرف حبوباتی چون لوبیا چشم‌بلبلی، ماش، نخود و عدس از اهمیت بالایی برخوردار است. علاوه بر این، مصرف صیفی‌جات و سبزی‌هایی نظیر کرفس، بامیه، لوبیا سبز، کدو سبز، اسفناج، بادمجان، بروکلی و انواع کلم (مشروط به عدم ابتلا به اختلالات تیروئیدی) به‌شدت توصیه می‌شود. همچنین تأمین مقادیر کافی آهن، کلسیم و ویتامین D نقشی تعیین‌کننده در روند بهبود رشد و مهار شیوع بیماری‌های مزمن دارد.

 

اهمیت ساعات طلایی خواب شبانه 

این پزشک متخصص با تأکید بر جایگاه ویژه استراحت شبانه در بازسازی قوای زیستی افزود: استمرار خواب کافی شبانه در بازه زمانی ساعت ۲۳ تا ۶ صبح، اهمیت فیزیولوژیک بالایی دارد. شواهد علمی مستخرج از مطالعات مروری و فراتحلیلی نیز به‌روشنی اثبات کرده‌اند که تقید به الگوهای غذایی سالم در کنار استمرار فعالیت بدنی، خطر ابتلا به نارسایی‌ها و بیماری‌های قلبی-عروقی را به میزان چشمگیری کاهش داده و شاخص‌های سلامت عمومی را بهبود می‌بخشد.

 

دکتر اختری با تأکید بر اینکه پایبندی به این رفتارها نیازمند دگرگونی‌های سخت و یک‌باره نیست، تصریح کرد: نکته حائز اهمیت، استمرار و پیوستگی در گزینش الگوهای سالم است.

 

مسئولیت مشترک جامعه و نهادها در ارتقای سلامت زنان 

وی با اشاره به اینکه تأمین سلامت تنها متوجه شخص بانو نیست، یادآور شد: خانواده‌ها، دانشگاه‌ها، مراکز بهداشتی و سیاست‌گذاران کلان وظیفه دارند از طریق تسهیل دسترسی به مواد غذایی سالم، بسترسازی و ایمن‌سازی فضاهای ورزشی و ارائه آموزش‌های علمی و کاربردی، زمینه تحقق این اهداف را مهیا کنند.

 

دکتر اختری در پایان با گرامیداشت هفته ملی سلامت بانوان تأکید کرد: این مناسبت ملی فرصتی مغتنم برای یادآوری این اصل است که پرداختن به ورزش، خواب استاندارد و تغذیه سالم تحمیل هزینه نیست، بلکه نوعی سرمایه‌گذاری راهبردی برای پی‌ریزی آینده‌ای سالم‌تر و برخورداری از نسلی شاداب و پویاست.

 

علاقه‌مندان می‌توانند برای دسترسی به مباحث تکمیلی و تفصیلی این گفت‌وگو، به فایل صوتی پادکست مرتبط در درگاه اطلاع‌رسانی دانشکده طب ایرانی مراجعه کنند.